Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego to instrumenty finansowe przeznaczone dla nowych państw członkowskich Unii Europejskiej. Są to dodatkowe, obok Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności, źródła bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Państwami - Darczyńcami są 3 kraje EFTA (Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu) - Norwegia, Islandia i Lichtenstein. Kraje te w zamian za możliwość korzystania ze swobód Jednolitego Rynku, zobowiązały się stworzyć Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm Finansowy EOG w celu stworzenia warunków do udzielenia pomocy finansowej mniej zamożnym członkom UE posiadającym najniższy poziom PKB. Głównym celem utworzonych mechanizmów finansowych jest wyrównywanie poziomu rozwoju gospodarczego i społecznego w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Rząd polski podpisał w październiku 2004 roku umowy z państwami-darczyńcami, które uregulowały warunki pozyskiwania środków finansowych przez polskich beneficjentów.

Łączna kwota przyznana Polsce, w ramach obu mechanizmów, wynosi 533,51 mln euro. Fundusze te zostaną wykorzystane na przedsięwzięcia realizowane w ramach określonych priorytetów w latach 2004-2009.

W roku bieżącym, w wyniku opóźnień we wdrażaniu Mechanizmu Norweskiego nastąpiła kumulacja środków z lat 2004/2005. Dzięki temu wnioskodawcy ubiegający się o dofinansowanie w ramach najbliższej tury aplikacyjnej mają większe szanse na pozyskanie dofinansowania niż wnioskując w latach następnych.

Potencjalni beneficjenci

 

Zgodnie z Zasadami i Procedurami wdrażania Mechanizmów Finansowych, o środki finansowe mogą ubiegać się wszystkie instytucje sektora publicznego i prywatnego (działające w interesie publicznym) oraz organizacje pozarządowe zarejestrowane na terytorium Polski. W szczególności wymienić należy: organy administracji rządowej i samorządowej wszystkich szczebli, instytucje naukowe i badawcze, instytucje środowiskowe i branżowe, organizacje społeczne oraz organizacje społecznego partnerstwa publiczno-prywatnego.

Minimalna wartość dofinansowania pojedynczego projektu ze środków Mechanizmu Norweskiego i Mechanizmu Finansowego EOG wynosi 250 000 euro.

Poziom dofinansowania zależy od źródeł finansowania po stronie polskiego beneficjenta. Jeśli projekt finansowany jest z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wnioskodawca może uzyskać dofinansowanie maksymalnie do 85% całkowitych kosztów kwalifikowanych. W przypadku realizacji projektu we współpracy z podmiotami prywatnymi, poziom współfinansowania z Mechanizmów Finansowych może wynieść maksymalnie do 60% kosztów kwalifikowanych.

przekazują swoje środki finansowe na realizację projektów w ramach określonych obszarów priorytetowych.

Priorytet 1. Ochrona środowiska, w tym środowiska ludzkiego, poprzez między innymi redukcję zanieczyszczeń i promowanie odnawialnych źródeł energii, w tym:

  - rozbudowa miejskich systemów ciepłowniczych w celu eliminowania źródeł niskiej emisji,
  - zastąpienie przestarzałych źródeł energii cieplnej nowoczesnymi(w tym likwidacja przestarzałych kotłowni węglowych),
  - termomodernizacja budynków użyteczności publicznej,
  - budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków,
  - budowa sieci kanalizacyjnych.

Maksymalna wartość dofinansowania dla tego priorytetu wynosi 2.000.000 Euro

Priorytet 2. Promowanie zrównoważonego rozwoju poprzez lepsze wykorzystanie i zarządzanie zasobami, w tym:

  - zmniejszanie energo-, materiało- i wodochłonności produkcji i usług poprzez poprawę efektywności wykorzystania zasobów produkujących,
  - wykorzystanie odnawialnych źródeł energii,
  - wspieranie procesu tworzenia „zielonych” miejsc pracy i „zielonych zamówień”
  - działania na rzecz poprawy poziomu edukacji ekologicznej,
  - działania zachęcające do ochrony, poprawy i przywracania różnorodności biologicznej,
  - działania na rzecz wsparcia gospodarki leśnej,

Priorytet 3. Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast, w tym:

  - rewitalizacja i adaptacja na cele kulturalne obiektów historycznych i zespołów zabytkowych,
  - rewitalizacja historycznych obszarów miejskich,
  - rewitalizacja obiektów poprzemysłowych o wysokiej wartości historycznej na cele kulturalne,
  - renowacja, ochrona i zachowanie miejsc pamięci i martyrologii

Wartość dofinansowania dla tego priorytetu wynosi powyżej 1.000.000 Euro

Priorytet 4. Rozwój zasobów ludzkich poprzez m.in. promowanie wykształcenia i szkoleń, wzmacnianie w samorządzie i jego instytucjach potencjału z zakresu administracji lub służby publicznej, a także wspierających go procesów demokratycznych, w tym:

  - promowanie szkoleń zawodowych dla pracowników administracji samorządowej,
  - opracowanie i przeprowadzanie programów szkoleniowych w oparciu o zidentyfikowane zadania administracji samorządowej,
  - sporządzanie standardów kompetencyjnych w zakresie integracji z UE,
  - wspieranie doradztwa i informacji dla jednostek samorządu terytorialnego oraz sektora pozarządowego,
  - opracowanie odpowiednich instrumentów edukacyjnych oraz promowanie partnerstw lokalnych,
  - modernizacja usług administracji centralnej i samorządowej przy wykorzystaniu technologii informatycznych,
  - wspieranie współpracy władz samorządowych z organizacjami pozarządowymi,

Priorytet 5. Opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem, w tym projekty w zakresie:

  - promocji zdrowia i programów profilaktyki,
  - poprawy opieki perinatalnej,
  - podnoszenia stanu wiedzy o nowoczesnych metodach planowania rodziny,
  - integracji środowisk zagrożonych patologią oraz zapobieganie przestępczości nieletnich,
  - integracji dzieci niepełnosprawnych z pełnosprawnymi,
  - tworzenia ogólnodostępnych stref rekreacji dziecięcej,
  - terapeutycznych systemów telemedycznych i medycznych internetowych systemów edukacyjnych,
  - podnoszenia dostępności i jakości usług medycznych,

Priorytet 6. Dotacje na badania naukowe projektów badawczych ze wszystkich dziedzin i dyscyplin naukowych realizowanych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego.

Dotacje pochodzące z Norweskiego Mechanizmu Finansowego mogą być przekazywane na współfinansowanie projektów realizowanych w ramach wymienionych powyżej priorytetów. Ponadto, na zasadach pierwszeństwa, środki finansowe Norweskiego Mechanizmu Finansowego mogą wspierać realizację przedsięwzięć w zakresie następujących obszarów:

  - wdrażanie przepisów z Schengen, wsparcie Narodowych Planów Działania z Schengen oraz wzmacnianie sądownictwa,
  - ochrona środowiska, z uwzględnieniem administracyjnych zdolności wprowadzania w życie odpowiednich przepisów UE istotnych dla realizacji projektów inwestycyjnych,
  - polityka regionalna i działania transgraniczne,
  - pomoc techniczna przy wdrażaniu acquis communautaire.

 

Szczegółowe informacje na temat alokacji środków NMF i MF EOG znajdują się na stronie www.eog.gov.pl